ನವದೆಹಲಿ : ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನಿಟ್ಟಿದೆ. ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯವು ಐಜ್ವಾಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ಮಿಜೋರಾಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ‘ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ’ (NHM) ಅನ್ನು ದೇಶದ 21ನೇ ನಿಯೋಜಿತ ರೆಪಾಸಿಟರಿ (Designated Repository) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (National Biodiversity Authority) ಶಿಫಾರಸು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಜೂನ್ 19, 2026 ರಂದು ‘ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2002’ ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 39 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಅನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಧಿಸೂಚಿಸಿದೆ.
ನಿಯೋಜಿತ ರೆಪಾಸಿಟರಿಯ ಮಹತ್ವವೇನು?
ನಿಯೋಜಿತ ರೆಪಾಸಿಟರಿಗಳು ಭಾರತದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಜೈವಿಕ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು (Biological Samples) ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭವಿಷ್ಯದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಪ್ರಭೇದಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಮಿಜೋರಾಂ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನ ವಿಶೇಷತೆಗಳು
ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮಾದರಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ : ಮಿಜೋರಾಂನ NHM ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಟೆರಿಡೋಫೈಟ್ಗಳು, ಮ್ಯಾಕ್ರೋಫಂಗಿ, ಸರೀಸೃಪಗಳು, ಉಭಯಚರಗಳು, ಮೀನುಗಳು, ಪತಂಗಗಳು, ಜೀರುಂಡೆಗಳು (Beetles) ಮತ್ತು ಚಿಟ್ಟೆಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ಹೊಸ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೇಂದ್ರ : ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಪತ್ತೆಯಾಗುವ ಪ್ರಭೇದಗಳ ‘ಟೈಪ್ ಸ್ಪೆಸಿಮೆನ್’ (ಮೂಲ ಮಾದರಿ) ಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಡಲು ಈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಲಿದೆ.
ಹಾಟ್ಸ್ಪಾಟ್ ನಲ್ಲಿದೆ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ : 2022 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶವಾದ ‘ಇಂಡೋ-ಬರ್ಮಾ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಹಾಟ್ಸ್ಪಾಟ್’ (Indo-Burma Biodiversity Hotspot) ವಲಯದಲ್ಲಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಸಮೃದ್ಧ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆ
ಮಿಜೋರಾಂ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 7,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು 2,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ, ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸಮೃದ್ಧ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು (Documentation) ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿದೆ.
ಮಿಜೋರಾಂನ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪತ್ತೆಯಾದ ಅಪರೂಪದ ಉಭಯಚರ ಪ್ರಭೇದವಾದ ‘ಲೆಪ್ಟೋಬ್ರಾಚೆಲ್ಲಾ ತಮ್ದಿಲ್’ (Leptobrachella tamdil) ನಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಇದು ನೆರವಾಗಲಿದೆ.
ಈಗಾಗಲೇ ಸಾಧಿಸಿರುವ ಪ್ರಗತಿ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೆಪಾಸಿಟರಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯುವ ಮುನ್ನವೇ, ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ 500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜೈವಿಕ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ತಜ್ಞರು ಸಸ್ಯಗಳು, ಮೀನುಗಳು, ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಜೈವಿಕ ಗುಂಪುಗಳ ಕುರಿತು ಸತತ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಭವಿಷ್ಯದ ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮ
ಈ ಹೊಸ ಹೆಜ್ಜೆಯು ಭಾರತದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಜಾಲವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲಿದೆ. ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಡಲು, ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ (2024-2030) ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲಿದೆ.
